De ster van Driekoningen en het ‘duivelse’ pentagram

Je ziet ze in deze dagen nog voor de ramen hangen; de kerstster. Een ster met vijf punten, een sfeervolle verlichting in deze donkere dagen, met zelfs een vroom verhaal erachter hoe drie koningen op pad gingen om een kind te vinden dat de Messias zou gaan worden. Om dat kind te vinden moesten zij een ster volgen. Uiteindelijk scheen de ster exact boven de stal of grot waar het kindeke Jezus geboren was. Op zes januari Driekoningen is hun missie volbracht! (1)

kerstster2Magi_(1)

Dit vrome  verhaal schuurt aan alle kanten. De wijzen blijken ‘magi’, magiërs of sterrenwichelaars, hoogst verdachte lieden en de ster wordt meestal afgebeeld als het verfoeide occulte pentagram. Met twee punten boven wordt het gezien als teken van de gehoornde, een  teken des duivels! Oké met de twee punten naar beneden is het onschuldiger. Je kan er dan een gestileerde mens in zien – denk aan het Leonardo da Vinci mannetje -, toch blijft het verdacht. En juist dat teken zie je in en zelfs op de huizen van de meest godsvruchtige families! (2)

levi

Sterrenstof

Bij de duiding van de kerstster is het belangrijk om te weten dat sterren in de Oudheid soms gezien werden als openingen in de hemel van waaruit de zielen van mensen konden incarneren. Bij het afdalen in het vlees bekleed de ziel zich het allereerst met ether. Zo wordt het astrale lichaam van de mens gevormd, dat is gemaakt van het sterrenstof van zijn of haar ster. De bewegingen van die ster aan de hemel bepalen het lot van de mens die onder die ster geboren is. (Vandaar dat de geboortedatum zo’n belangrijk gegeven is in de astrologie.) De mens word geregeerd door de ether van zijn ster, maar is ook gemaakt uit de vier andere elementen; aarde, water, vuur en lucht. Elke punt van het pentagram staat voor een element en de bovenste punt staat voor de ether. (3)

Venus en Maria

De koningin van de hemel en moeder der Sterren in het nabije Oosten was Ishtar of Astarte. Bij de Grieken heette zij Astraea en vanaf de Romeinse tijd is zij beter bekend als Venus. Zij werd ook gelijkgesteld met Maria als stella Maris, sterre der zee. De planeet Venus is een hemellichaam waar reizigers (met name de zeelieden) zich vroeger op oriënteerden. Ook astrale reizigers konden tijdens hun trance via Venus de weg terug vinden naar hun aardse lichaam. (4)

ave_maris_stellas1_64r

(fig 1 is Maria als Stella Maris, fig 2 is het pentagram van Venus uit de 15e E grimoire; de sleutel van Salomo)

In de bijbel staat inderdaad dat de wijzen een ster in het oosten hebben gezien. Deze ster zou daarmee prima Venus kunnen zijn; de planeet die vlak voor de zonsopgang in het oosten te zien is. Zij kondigt zo de geboorte van de zon aan. Zeker met de kerst/ midwintertijd – als de zon op zijn laagste punt is en vanaf dat moment langzaam maar zeker weer gaat klimmen – is dit een belangrijk moment! De zon lijkt bij zonsopgang uit de schoot van moeder aarde geboren te worden. De ster Venus geeft de plaats aan waar de vagina van de moedergodin is. Dààr is de Venusheuvel, de ‘mons veneris’. Dat in deze berg of heuvel van vrouwe Venus een grot ligt is overduidelijk. (5) Dit is de geboorteplek van het zonnekind. Ook in de apocrieven ligt het kindeke Jezus in een grot die wordt beschenen door een ster.

nativity-of-christ1301482646_0rozhdestvoxristovo45x35mir

Het pentagram en de grot van Pherecydes

Al voor de Sumeriërs was het pentagram o.a. een symbool voor een put of holte. Voor Pherecydes de Pythagoreeër (een Griekse wijsgeer uit de 5e eeuw BC ) stond het symbool voor een grot in de onderwereld met vijf nissen of uitsparingen en een centrale ruimte. Hij noemt dit de ‘pentemychos’. Hierin werd het zaad van Chronos, de god van de tijd, bewaard, van waaruit de kosmos zal ontstaan. Zo had het de connotatie van een incubatieplek. Via de ‘mychos’ konden de zielen uit de onderwereld komen. Helden gebruikten deze ingang om in de onderwereld te komen op zoek naar wijsheid.

De Pythagoreeërs noemden het teken van het pentagram ‘hugieia’ wat heelheid en gezondheid betekend. Het is het teken van de mens die in zijn element zit. De verschillende elementen waar de mens uit bestaat zijn volkomen in harmonie met elkander.  Vanuit zijn centrum als pentagon straalt deze mens naar vijf zijden uit. Wie zo als microkosmos leeft wordt een stralende ster, een kracht uitstralend centrum dat door ieder wordt vereerd en aanbeden. Niet vreemd dat Jezus onder zo’n teken geboren werd, hij was één voorbeeld van zo’n mens als ‘superster’, maar zeker niet de enige! (6)

davincipentacle

Gawain en het pentagram

Hiermee zijn de betekenissen van het pentagram bij lange na nog niet uitgeput! In het gedicht van ‘Gawain and the green knight’ – uit de veertiende eeuw – wordt verteld dat Gawain het pentagram als embleem  op zijn schild voert. Aan de binnenkant van zijn schild stond een afbeelding van Maria. De dichter noemt het de eindeloze knoop en vertelt dat het teken ooit bedacht is door de wijze koning Salomo. Het embleem staat o.a. voor het feit dat Gawain ‘faultless in his five wits’ is. Hij heeft zijn vijf zintuigen onder controle.

Zo staat het pentagram voor de vijf zintuigen (zien, ruiken, voelen, proeven en horen) waarmee je de materiële wereld ervaart. Zonder dezen is de aardse materie niet kenbaar. In de tarot staat het teken van het pentagram dan ook voor het vrouwelijke element aarde, waarbij aarde staat voor de zintuiglijke ervaring. In dezen past het teken net zo goed bij Maria als bij Morgaine. Zij is in het gedicht de grote beproever van de deugd van Gawain en wordt zelfs Godin genoemd.. Zij zijn twee kanten van dezelfde medaille c.q. schild. De mooie maagd en moeder Maria staat hier tegenover de lelijke Morgaine, als de twee kanten van de mater materia. Als zomer tegenover winter en leven tegenover dood, de een kan niet zonder de ander bestaan! (7)

gwayne

Drudenfuss

Het pentagram werd in Duitsland ook wel ‘Drudenfuss’ genoemd. Dit wordt vaak verkeerd vertaald als ‘druïdenvoet’. Maar de drude is geen druïde, het is een nachtmare of anders een nachtmerries bezorgende heks! Zij wordt in de folklore meestal gezien als een lelijke, oude en zwaargebouwde vrouw. (Ook Morgaine wordt in “gawain and the green knight’ als zodanig beschreven.) Het pentagram als ‘Drudenfuss’ is de voetafdruk van deze drude. Deze is zeer te vergelijken met de maretak. Het zijn het beiden de overblijfselen van een bezoek van de mare of drude. De drude is de ‘fetch’ of geest die door de heks gezonden is naar haar slachtoffer om die te kwellen.Tegelijk bied dit teken bescherming tegen de aanvallen van ‘druden’. Significant hierin is dat in Duitsland drude of trude ook een benaming is voor het vrouwelijk geslachtsdeel. Het is verwant aan het Nederlandse scheldwoord trut, met dezelfde betekenis.. Zo is dit woord te duiden als een merkwaardige scheldcombinatie van heks en – excusez le mot – kut. (8) 

6793970471_aa6fae655eeSundownerAppleHalf-3783crop

De appel en het pentagram

Een subtiel embleem voor deze connectie tussen pentagram en vulva is de appel. Wie de appel dwars door midden snijdt zal een vijfstervorm vinden. Wie deze doormidden snijdt van steel tot kroon vind juist een vorm die aan de vagina doet denken.. Toen Eva Adam een appel presenteerde, bood zij hem daarmee seks en tegelijk geboorte in de wereld van de vijf zintuigen aan. Dit is tegelijkertijd een val uit het paradijs van de baarmoeder. Morgaine als godin doet eigenlijk hetzelfde. Zij verlokt ondeugdzame ridders met een ‘fata morgana’ om naar haar vallei te gaan. Eenmaal in de vallei van de vijf zintuigen is er geen weg meer terug. Dit is de ‘val sans retour’. De mens is als deze ridder verdwaald in onze wereld van het zinnelijke. Het teken van deze illusionaire wereld is het pentagram. (9)

borch_magi

Conclusie

Jezus Christus daalt af via de ster als pentagram. Deze wijst de plaats aan waar zijn incarnatie plaats gaat vinden: in de baarmoeder grot van zijn moeder Maria. Op het moment van geboorte komt het kind uit de zachte duisternis van de baarmoeder, via de vagina, in het felle licht en de koude harde materie. Met al deze elementen is het pentagram verbonden. Maar het teken van het pentagram staat niet alleen voor het proces van geboorte in de zintuiglijke wereld. Als teken van de mens in perfecte harmonie wijst het ook de weg al aan hoe we deze harde wereld kunnen verzachten door te stralen als een ster en uiteindelijk deze wereld – en daarmee deze illusie – kunnen verlaten door onze ster te volgen.. (10)

Abe van der Veen

http://www.abedeverteller.nl

Notenlijst:

1) Mattheüs 2:

1 Toen nu Jezus geboren was te Bethlehem, gelegen in Judea, in de dagen van den koning Herodes, ziet, enige wijzen van het Oosten zijn te Jeruzalem aangekomen. Zeggende: Waar is de geboren Koning der Joden? want wij hebben gezien Zijn ster in het Oosten, en zijn gekomen om Hem te aanbidden.

9 En zij, den koning gehoord hebbende, zijn heen gereisd; en ziet, de ster, die zij in het oosten gezien hadden, ging hun voor, totdat zij kwam en stond boven de plaats, waar het Kindeken was.

Dit verhaal is ook in de volksrituelen terecht gekomen: In verschillende plaatsen in Europa gaan – tot op de dag van vandaag – kinderen, verkleed als drie koningen, met een draaiende ster langs de deuren. Hun reden is wat prozaïscher dan die van de drie wijzen, ze zoeken geen kind, maar geld of snoep. Vroeger waren het jongemannen die met de ster rondliepen. De draaiende ster is te interpreteren als het jaarwiel dat stil staat met midwinter en nu weer draait of als de zon die wedergeboren is en weer stijgt aan de hemel. (Farwerck – Noordeuropese mysterieën p. 273) Zie ook mijn blog over het Heilig boontje http://wp.me/p26qJo-3

2) Als heiden schep ik daar een sardonisch genoegen in..

Die duivelse associatie heeft het pentagram pas echt gekregen in de 19e eeuw toen Eliphas Levi het beschreef als teken van Baphomet, de gehoornde god en als negatief als het met de punt naar beneden is gekeerd. Daarvoor is dit niet op zo’n expliciete manier vermeld.. http://freemasonry.bcy.ca/anti-masonry/pentagram.html

3) Met de punt naar beneden staat het voor de geest die indaalt in de materie, met de punt naar boven is het de geest die regeert over de materie.

Walker – Dictionary of symbols and sacred objects p. 74

4) http://nl.wikipedia.org/wiki/Sterre_der_Zee

Walker – Dictionary of symbols and sacred objects p. 74

Al in de ‘sleutel van Salomo’ een grimoire uit de 14e of 15e eeuw uit Italië komt de associatie voor van Venus met het teken van het pentagram. http://www.esotericarchives.com/solomon/ksol.htm

5) Her en der in Europa liggen bergen en heuvels waar de liefdesgodin Venus in zou leven – met als bekendste de hörsellberg in Duitsland. Het is natuurlijk iets te toevallig dat de schaamheuvel ook Venusheuvel heet.

6) Ook de associatie van het pentagram met de Gulden Snede maakt het een symbool voor de perfecte mens en voor de mens als microkosmos.

In deze versie staan er twee punten boven, zodat het teken een indaling van de ether in de stof laat zien. Allesbehalve duivels in dit geval..

http://en.wikipedia.org/wiki/Pentagram

http://web.eecs.utk.edu/~mclennan/BA/PP.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Pherecydes_of_Syros

http://www.thelemapedia.org/index.php/Pentagram

7) http://www.english.uga.edu/~jdmevans/Personal/greenshield.pdf

Sir Gawain and the green knight – transl. Brian Stone – ed. Radice en Baldick p. 135 en p. 49 vs. 642 -692

Verder wordt het pentagram in het gedicht geassocieert met zijn vijf vingers die hem nooit falenen met de vijf wonden van Christus aan het kruis die – als je ze met elkaar verbind – een vijfster vormen. Dit staat voor de redding van de ziel.

8) Sir Gawain and the green knight – ed. Radice en Baldick p.62 vs. 947 -1000

http://en.wikipedia.org/wiki/Drude

http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/trut

Walker – Encyclopedia of myths and secrets p. 782

Bachtold Staubli – Handworterbuch des Deutschen Aberglaubens p. 117

9) Sir Gawain and the green knight – ed. Radice en Baldick p.138-139

10) Er is veel te vinden over Christelijke symboliek van het pentagram in dit artikel: http://www.hroarr.com/the-rose-and-the-pentagram/

Je vind het pentagram aangebracht in diverse middeleeuwse kerken. Zie o.a. de volgende voorbeelden.

adderbury church oxfordshire Santa-Maria-do-Olival-pentagram-ca1150 ST. JOHN (ŠIBENIK) CATHEDRAL IN SPLIT, CROATIA, DATED TO THE 1100S

fig 1 Adderbury Church Oxfordshire 15e Eeuw fig 2 uit de kerk Santa Maria do Olival in Portugal ca. 1150 Fig 3 is uit een kathedraal in Split ca. 1100

Verdere bronnen:

http://freemasonry.bcy.ca/anti-masonry/pentagram.html

Advertenties

4 reacties

  1. Remco said,

    januari 3, 2013 bij 4:48 pm

    Abe, wat een fantastich stuk, heerlijk om te lezen en bijzonder leerzaam.

  2. elly dumond said,

    januari 4, 2013 bij 10:22 am

    Hoe mooi deze symboliek! en wat zijn wij mensen toch armoedig dat we de verhalen niet meer kennen. ook hier weer denk ik: geef het door aan kinderen en kleinkinderen. het maakt het leven zo veel rijker ( en begrijpelijker)

    • januari 4, 2013 bij 2:42 pm

      Dank je. De wereld van verhalen, rituelen en symbolen geeft voor mij verdieping aan mijn (innerlijke) leven en is zeker de moeite waard om door te geven!


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: